Ośrodek zagłady Hartheim, około jesieni 1940 r.
Fotograf Karl Schuhmann.

Copyright: Hartheim Documentation Centre.

HARTHEIM

Ośrodek zagłady Hartheim mieścił się w dawnym zamku w Alkoven koło Linzu w Austrii. Zabójstwa rozpoczęły się w maju 1940 r. i trwały do grudnia 1944 r. Komora gazowa znajdowała się na parterze zamku, a pracownicy „Aktion T4” mieszkali na wyższych piętrach. Aby uniknąć widoku nieuleczalnie chorych pacjentów, na dziedzińcu zamku wzniesiono drewniane ogrodzenie zasłaniające widok. W Hartheim prowadzono dokładną ewidencję liczby zamordowanych chorych i zaoszczędzonych w ten sposób pieniędzy. Te „statystyki Hartheim” stanowiły podstawę późniejszych postępowań sądowych. W ramach „Aktion T4” w Hartheim zamordowano ponad 18 000 chorych. Pochodzili oni z anektowanej Austrii i Bawarii. Po zakończeniu akcji „Aktion T4” 24 sierpnia 1941 r. Hartheim nadal służyło jako ośrodek zabijania, od tego momentu dla więźniów obozów koncentracyjnych, którzy nie byli zdolni do pracy. Akcja ta nosiła nazwę „14f13” i trwała do grudnia 1944 r. W Hartheim zamordowano gazem około 12 000 więźniów obozów. Mieściła się tu również administracja tzw. „punktów zbiorczych dla cudzoziemców”. Po zakończeniu mordów zamek został w ciągu kilku tygodni przywrócony do stanu z 1939 roku. W okresie powojennym służył jako miejsce zakwaterowania dla uchodźców. Obecnie jest to miejsce pamięci.