Postkarte Heil- und Pflegeanstalt für Geistes- und Nervenkranke am Steinhof, Wien XIII, vor 1914.

Pocztówka przedstawiająca zakład opieki psychiatrycznej »Am Steinhof« w XIII dzielnicy Wiednia, przed 1914 r.

ArEGL 99.

WIEN

W lipcu 1940 r. na terenie zakładu leczniczego i opiekuńczego „Am Steinhof« (dzisiejsza klinika Penzing) rozpoczęła działalność »Wiedeńska Miejska Placówka Opiekuńcza Am Spiegelgrund«. Podzielona była ona na dom wychowawczy i »szpital psychiatryczny dla dzieci«, do którego należał również »oddział dziecięcy« w budynku nr 15. Dyrektorem zakładu opieki społecznej był pedagog specjalny Franz Winkelmayer, a dom 15 do września 1944 r. kierował Heinrich Gross.

Kolejnymi osobami odpowiedzialnymi byli dyrektorzy szpitala psychiatrycznego Erwin Jekelius oraz jego następcy Hans Bertha i Ernst Illing. Illing i Gross zostali przeszkoleni przez badacza mózgu Hansa Heinze do pracy w »oddziale dziecięcym«. W zabójstwie dzieci i młodzieży brały również udział lekarki Marianne Türk i Margarethe Hübsche.

Dwie trzecie dzieci i młodzieży skierowanych do »specjalistycznego oddziału dziecięcego« w Wiedniu przebywało wcześniej w placówkach publicznych. Czterdzieści procent dzieci i młodzieży zostało skierowanych do tego oddziału z negatywnymi opiniami lekarskimi, takimi jak »niezdolny do nauki«, »gorszy« itp.

Z 789 zabójstw zarejestrowanych w statystykach 19 miało miejsce już w 1940 roku, a 94 w roku następnym. W 1942 roku liczba ta wzrosła do 101, a w 1943 roku osiągnęła szczyt, wynosząc 274 zamordowane dzieci. W 1944 r. śmierć z rąk oprawców poniosło 161 dzieci, a w 1945 r. do końca wojny – jeszcze 50 dzieci.

Wśród zamordowanych znalazły się również dzieci i młodzież, na których wcześniej testowano szczepionkę przeciwko gruźlicy. Po zamordowaniu patolog Barbara Uiberrak pobrała z ciał mózgi i rdzenie kręgowe. Szczątki te były wykorzystywane do badań w różnych instytucjach aż do lat 70. XX wieku. W 2002 roku zostały pochowane.

Po zakończeniu wojny pielęgniarki były poszukiwane listem gończym. Ernst Illing otrzymał karę śmierci, która została wykonana w 1946 roku. Inni uczestnicy zbrodni otrzymali niewielkie kary pozbawienia wolności, które zostały zrównoważone aresztem śledczym. W wyniku przedawnienia »zabójstwa« późniejsze postępowania zostały umorzone. Tylko przeciwko Grossowi w latach 1997–2000 toczyło się postępowanie w sprawie o morderstwo, które zostało umorzone ze względów zdrowotnych.

Miejska placówka opieki nad młodzieżą »Am Spiegelgrund« przy Państwowym Zakładzie Leczenia i Opieki dla Chorych Psychicznie i Nerwowo »Am Steinhof« w Wiedniu.