WUNSTORF

Der Provinzial- Heil- und Pflegeanstalt Wunstorf (gegründet 1930) gingen verschiedene Einrichtungen voraus: ein Lazarett (ab 1757), eine Kaserne (ab 1787), ein Zuchthaus (ab 1880) und eine »Landesarmenanstalt« (ab 1908). Diese nahm Tagelöhner, Wohnungslose, Suchterkrankte und unverheiratete Alleinerziehende auf. Nach dem Ersten Weltkrieg kamen psychisch Erkrankte und Menschen mit Beeinträchtigungen hinzu. 1927 gab es in Wunstorf bereits 600 Erkrankte, die von zwei Ärzten und rund 100 Pflegekräften betreut wurden.
Im Nationalsozialismus kam der Heil- und Pflegeanstalt Wunstorf die Sonderaufgabe zu, Sammelstelle für jüdische Erkrankte aus anderen Anstalten zu sein. Ab 1938 wurden jüdische und nicht-jüdische Erkrankte aus antisemitischen Gründen räumlich getrennt. Im September 1940 wurde Wunstorf »Sammelstelle« für jüdische Erkrankte aus der Provinz Hannover, aus Nordrhein-Westfalen, Bremen und Oldenburg. Am 27. September 1940 wurden 158 jüdische Erkrankte aus 25 Anstalten von Wunstorf aus in die Tötungsanstalt Brandenburg verlegt und ermordet.

Ein halbes Jahr später, im Frühjahr 1941, wurden 212 Erkrankte aus Wunstorf über die Zwischenanstalten Idstein, Scheuern und Eichberg in die Tötungsanstalt Hadamar verlegt und ermordet. Am 1. September 1941 stellte die Heil- und Pflegeanstalt Wunstorf den Betrieb ein, die wenigen verbliebenen Erkrankten wurden nach Hildesheim und Lüneburg verlegt. Die Gebäude wurden als Provinzial-Jugendheim Wunstorf weitergenutzt. Es beherbergte Fürsorgezöglinge, die sich aus Sicht der nationalsozialistisch geführten Sozialverwaltungen unangepasst verhielten und nicht in ihren Familien verbleiben konnten. Hin und wieder gab es Verlegungen in die »Kinderfachabteilung« Lüneburg. Die Überweisungen erfolgten durch den Heim-Arzt Willi Baumert, der zugleich Leiter der Lüneburger »Kinderfachabteilung« war.

Nach Kriegsende wurde das Provinzial-Jugendheim Wunstorf aufgelöst. Im Juli 1945 wurde die Landes- Heil- und Pflegeanstalt wiedereröffnet. Im März 1952 wurde sie in Niedersächsisches Landeskrankenhaus Wunstorf umbenannt. Im Mai 1954 richtete Hans Heinze, ehemaliger Leiter der »Kinderfachabteilung« Görden und Hauptgutachter im »Reichsausschuss«, dort die Kinder- und Jugendpsychiatrie Wunstorf ein und blieb bis zu seiner Pensionierung ihr Leitender Arzt.

Bis in die 1970er-Jahre fanden in der Kinder- und Jugendpsychiatrie Wunstorf Menschenversuche mit Medikamenten statt. Kindern aus der Kinder- und Jugendpsychiatrie Wunstorf zugeordneten Heimen wurden ohne ihr Wissen nicht zugelassene Medikamente verabreicht und deren Wirkungen erprobt. 2007 wurde das Niedersächsische Landeskrankenhaus Wunstorf an das Klinikum Region Hannover verkauft. 2013 wurde die Psychiatrie in Hannover-Langenhagen angegliedert. 2017 wurden die Medikamenten-Erprobungen öffentlich bekannt. An ihnen war ab 1961 auch der Sohn von Hans Heinze, Hans Heinze junior, als Arzt und Nachfolger seines Vaters beteiligt.

Leichte Sprache

Audio

zurück

The black-and-white photograph shows a two-storey building with a pointed roof. Both floors have numerous tall lattice windows. The roof has smaller skylights and larger bay windows. Trees stand close to the building. Bushes grow directly in front of it. The façade and roof are partially covered with ivy.

Men’s ward of the Wunstorf sanatorium and nursing home, around 1945.

Privately owned by Heiner Wittrock.

WUNSTORF

The Provincial Mental Hospital and Nursing Home in Wunstorf (founded in 1930) was preceded by various institutions: a military hospital (from 1757), barracks (from 1787), a penitentiary (from 1880), and a »state poorhouse« (from 1908). The latter took in day laborers, homeless people, addicts, and unmarried single parents. After World War I, mentally ill people and people with disabilities were added. By 1927, there were already 600 patients in Wunstorf, who were cared for by two doctors and around 100 nurses.
During the Nazi era, the Wunstorf sanatorium and nursing home was given the special task of serving as a collection point for Jewish patients from other institutions. From 1938 onwards, Jewish and non-Jewish patients were separated for anti-Semitic reasons. In September 1940, Wunstorf became a »collection point« for Jewish patients from the province of Hanover, North Rhine-Westphalia, Bremen, and Oldenburg. On September 27, 1940, 158 Jewish patients from 25 institutions were transferred from Wunstorf to the Brandenburg killing center and murdered.

Six months later, in the spring of 1941, 212 patients from Wunstorf were transferred via the Idstein, Scheuern, and Eichberg transit institutions to the Hadamar killing center and murdered. On September 1, 1941, the Wunstorf mental hospital ceased operations, and the few remaining patients were transferred to Hildesheim and Lüneburg. The buildings continued to be used as the Wunstorf Provincial Youth Home. It housed welfare pupils who, in the view of the Nazi-led social welfare authorities, behaved in an inappropriate manner and could not remain with their families. Occasionally, there were transfers to the »children’s ward« in Lüneburg. The referrals were made by the home’s doctor, Willi Baumert, who was also the head of the Lüneburg »children’s ward«.

After the end of the war, the Provincial Youth Home in Wunstorf was dissolved. In July 1945, the State Mental Hospital and Nursing Home was reopened. In March 1952, it was renamed the Lower Saxony State Hospital in Wunstorf. In May 1954, Hans Heinze, former head of the Görden »Children’s Department« and chief expert in the »Reich Committee«, established the Wunstorf Child and Adolescent Psychiatry Department there and remained its chief physician until his retirement.

Until the 1970s, human experiments with drugs were carried out at the Wunstorf Child and Adolescent Psychiatric Clinic. Children from homes affiliated with the Wunstorf Child and Adolescent Psychiatric Clinic were given unapproved drugs without their knowledge and their effects were tested. In 2007, the Lower Saxony State Hospital in Wunstorf was sold to the Hannover Region Clinic. In 2013, the psychiatric ward was affiliated with Hannover-Langenhagen. In 2017, the drug trials became public knowledge. From 1961 onwards, Hans Heinze’s son, Hans Heinze Jr., was also involved in the trials as a doctor and his father’s successor.

back

Czarno-białe zdjęcie przedstawia dwupiętrowy budynek ze spiczastym dachem. Na obu piętrach znajdują się liczne wysokie okna kratowe. Dach zawiera mniejsze świetliki i większe okna wykuszowe. W pobliżu budynku rosną drzewa. Bezpośrednio przed nim rosną krzewy. Fasada i dach są częściowo porośnięte bluszczem.

Oddział męski szpitala psychiatrycznego w Wunstorfie, ok. 1945 r.

Własność prywatna Heinera Wittrocka.

WUNSTORF

Provinzial-Heil- und Pflegeanstalt Wunstorf (założony w 1930 r.) powstał na bazie różnych poprzednich instytucji: szpitala wojskowego (od 1757 r.), koszar (od 1787 r.), więzienia (od 1880 r.) oraz »Landesarmenanstalt« (od 1908 r.). Przyjmowano tu robotników najemnych, bezdomnych, osoby uzależnione i samotnych rodziców. Po pierwszej wojnie światowej dołączyli do nich chorzy psychicznie i osoby niepełnosprawne. W 1927 roku w Wunstorfie przebywało już 600 chorych, którymi opiekowało się dwóch lekarzy i około 100 pracowników służby zdrowia.
W czasach nazizmu zakład leczniczy i opiekuńczy w Wunstorfie otrzymał specjalne zadanie, jakim było gromadzenie chorych pochodzenia żydowskiego z innych zakładów. Od 1938 r. chorzy pochodzenia żydowskiego i nieżydowskiego byli rozdzielani ze względów antysemickich. We wrześniu 1940 roku Wunstorf stał się »punktem zbiorczym« dla chorych Żydów z prowincji Hanower, Nadrenii Północnej-Westfalii, Bremy i Oldenburga. 27 września 1940 roku 158 chorych Żydów z 25 zakładów zostało przeniesionych z Wunstorfu do ośrodka zagłady w Brandenburgu i zamordowanych.

Pół roku później, wiosną 1941 roku, 212 chorych z Wunstorf zostało przeniesionych przez ośrodki przejściowe w Idstein, Scheuern i Eichberg do ośrodka zagłady w Hadamar i zamordowanych. 1 września 1941 roku szpital psychiatryczny w Wunstorf zakończył działalność, a nieliczni pozostali chorzy zostali przeniesieni do Hildesheim i Lüneburga. Budynki były nadal wykorzystywane jako prowincjonalny dom młodzieżowy w Wunstorfie. Znajdowali się w nim podopieczni opieki społecznej, którzy z punktu widzenia nazistowskiej administracji społecznej zachowywali się nieodpowiednio i nie mogli pozostać w swoich rodzinach. Od czasu do czasu zdarzały się przeniesienia do »specjalistycznego oddziału dziecięcego« w Lüneburgu. Przeniesienia dokonywał lekarz ośrodka Willi Baumert, który był jednocześnie kierownikiem »specjalistycznego oddziału dziecięcego« w Lüneburgu.

Po zakończeniu wojny prowincjonalny dom młodzieżowy w Wunstorfie został zamknięty. W lipcu 1945 roku ponownie otwarto krajowy zakład leczniczy i opiekuńczy. W marcu 1952 roku zmieniono jej nazwę na Szpital Krajowy Dolnej Saksonii w Wunstorfie. W maju 1954 roku Hans Heinze, były kierownik »Oddziału Dziecięcego« w Görden i główny ekspert w »Komisji Rzeszy«, utworzył tam Oddział Psychiatrii Dziecięcej i Młodzieżowej w Wunstorfie i pozostał jego ordynatorem aż do przejścia na emeryturę.

Do lat 70. XX wieku w szpitalu psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży w Wunstorfie przeprowadzano eksperymenty na ludziach z użyciem leków. Dzieciom przebywającym w domach dziecka przypisanych do szpitala psychiatrycznego dla dzieci i młodzieży w Wunstorfie podawano bez ich wiedzy niedopuszczone leki i testowano ich działanie. W 2007 roku szpital Niedersächsisches Landeskrankenhaus Wunstorf został sprzedany klinice Klinikum Region Hannover. W 2013 roku oddział psychiatryczny został przyłączony do szpitala w Hanowerze-Langenhagen. W 2017 roku eksperymenty z lekami zostały upublicznione. Od 1961 roku brał w nich udział również syn Hansa Heinze, Hans Heinze junior, jako lekarz i następca swojego ojca.

NFC zu 03-07-05-05

WUNSTORF

WUNSTORF

WUNSTORF